شاید برای شما هم به عنوان معلم این سؤالات پیش آمده است که یک کلاس خوب باید چگونه باشد؟ شیوه های نوین مدیریت کلاس کدامند؟ رفتار معلم در کلاس باید چگونه باشد؟

موضوع مدیریت کلاس یکی از مهم‌ترین و پرتکرارترین موضوعاتی است که همۀ معلمان و دبیران، به خصوص نومعلمان و دانشجو معلمان، در حرفۀ خود با آن سر و کار دارند.

مدیریت کلاس بک مهارت است که البته هنوز هیچ نقشه‌ی راه یا نسخه‌ی مشخصی برای دستیابی به موفقیت در این زمینه ارائه نشده است. با این حال اصول اولیه‌ای وجود دارد که با رعایت آن‌ها، هر معلمی می‌تواند مدیریت و کنترل کلاس درس خود را تا حد زیادی بهبود بخشد

پیش از وارد شدن به بحث مدیریت کلاس، در وهلۀ اول باید به این سؤال پاسخ بدهیم که مدیریت کلاس یعنی چه؟ برای پاسخ به این سؤال کافیست به منابع علمی موجود در این زمینه رجوع کنیم.

محمد حسین رئوفی در کتاب خود تحت عنوان مدیریت رفتار کلاسی (مهارت‌های آموزشی و پرورشی 1377)، تعریف زیر را از مدیریت کلاس ارائه می‌دهد:

مدیریت‌ کلاس ‌عبارت‌ است‌ از هنر به ‌کار بردن‌ دانش‌ تخصصی‌ و بهره‌گیری‌ از مهارت‌های‌ کلاس‌داری ‌به منظور هدایت‌ دانش‌آموزان‌ به‌ سوی‌ اهداف‌ِ مطلوبِ‌ مورد نیاز دانش‌آموزان‌ و جامعه‌.

همچنین در مقاله‌ای که در ژورنال individual psychology منتشر و بر اساس جمع‌بندیِ برخی از مقالات این حوزه نوشته شده، مدیریت کلاس مجموعه‌ای از اقدامات و دستورالعمل‌ها است که معلمان برای ایجاد یک محیط یادگیری سالم و موفقیت‌آمیز در کلاس درس و تأثیرگذاری مثبت روی دانش‌آموزان، به منظور دستیابی به اهداف یادگیری، به کار می‌برند.

سبک‌های مدیریت کلاس

سه مورد از مهم ترین روش های مدیریت کلاس عبارتند از:

روش رفتار گرایانه

روش تعامل گرایانه

روش غیر مداخله گرایانه

در روش رفتار گرایانه، معلم باید از آغاز سال تحصیلی مقررات کلاسی مورد نظر خود را وضع کند و آن قوانین را با استمرار و جدیت اجرا نماید. در کلاس درسِ معلمان رفتارگرا، هر پاداش، محرکی برای یادگیری بعدی است. یعنی رفتار مطلوب از طریق دادن پاداش و پس گرفتن امتیاز در صورت بروز رفتار غیر مطلوب، تقویت می‌شود.

در روش تعامل گرایانه، از شیوۀ حل مسئله در کلاس استفاده می‌شود و مشکلات کلاس درس به این روش حل و فصل می‌شود.

در روش سوم، یعنی شیوه غیر مداخله گرایانه، دخالت معلم در کلاس درس در مقایسه با روش‌های دیگر بسیار کمتر است. هدف اصلی، دادن آزادی به دانش آموز است. معلم در این روش نقش یک مشاور و راهنما را ایفا می‌کند. تأکید این روش بر روی تقویت روابط معلم و شاگرد است