مختصری از تاریخچه طراحی آموزشی

شاید جالب باشد بدانید که طراحی آموزش ، یکی از معدود نتایج مثبت جنگ جهانی دوم است. در طول این جنگ، دولت‌ها باید ارتش‌های چندهزار نفری خود را درخصوص نحوه‌ی انجام وظایف‌شان در مدت کوتاهی آموزش می‌دادند. آن‌ها برای این کار، امور و دستورات پیچیده را به قسمت‌های کوچکتری تقسیم می‌کردند تا سربازان بتوانند آن‌ها را به‌خاطر سپرده و به‌طور مثال هر مرحله از عملیات بهتر درک و اجرا کنند. بنابراین، جرقه‌ی طراحی آموزشی به نوعی با به‌کارگیری آموزش خرد همراه بوده است.

در این طراحی آموزش ، دستورات و فعالیت‌ها به مواد آموزشی تبدیل شدند. طراحان مواد آموزشی نیز برای اجرای درست آن‌ها، لاجرم می‌بایست از اصول آموزشی پیروی کرده و برخی اصول روانشناسی و عملکرد ذهن در یادگیری را نیز درنظر می‌گرفتند.

با موفقیت این سازوکار در آموزش نظامی، روانشناسان ایده‌ی آموزش به‌عنوان یک سیستم را مطرح کردند. آن‌ها تحلیل‌هایی از فرآیند یادگیری ارائه کرده و مدل‌های مختلفی تعریف کردند. این افراد پس از جنگ نیز مطالعات خود را ادامه دادند. تا جایی که پس‌ازمدتی، طراحی آموزش به‌عنوان یک رشته‌ی دانشگاهی بسیار مرتبط با روانشناسی شناختی و رفتاری وارد دانشگاه‌ها شد. در بیش از سه دهه‌ی گذشته نیز نقش تکنولوژی و تعامل آن با انسان در امر آموزش به یکی از زمینه‌های اصلی موردمطالعه در این رشته تبدیل شده است.

تعریف و ماهیت رشته طراحی آموزش

طراحی آموزش (Instructional Design) یا طراحی سیستم‌های آموزشی (Instructional System Design) یا به‌اختصار ISD، شاخه‌ای از علم آموزش (Pedagogy) با هدف طراحی تجربیات موفق آموزشی است. این شاخه امروزه به یک رشته‌ی آموزشی در بسیاری از دانشگاه‌ها تبدیل شده و متخصصان آن با عنوان طراح آموزشی به سازمان‌ها، موسسات دولتی و خصوصی مشاوره داده یا در آن‌ها مشغول به کار می‌شوند.

در طی فرآیند طراحی آموزشی، مواردی مانند بهترین روش تدریس، مواد درسی و تکنولوژی‌های کمک‌آموزشی برای تدریس بهینه‌ی یک موضوع یا دوره‌ی آموزشی تعیین می‌شوند. هدف اصلی نیز این است که چارچوب‌ها و المان‌های آموزش به‌گونه‌ای انتخاب شوند که بهترین کمک را به تحقق اهداف آموزشی بکنند.

به‌عنوان مثال، یک طراح آموزشی تصمیم می‌گیرد که بهترین منابع برای یک دوره از میان کتاب‌ها، فیلم ها، سایت‌ها، بازی‌ها و غیره کدام‌ها هستند. او می‌تواند ترکیبی از منابع را با درصدهای مشخص در ساختار آموزشی خود بگنجاند