روش اکتشافی:

یکی از روش های تدریس در حوزه آموزش و پرورش است،که معطوف به موقعیتی است که در آن دانش آموزان با راهنمایی محدود یا بدون راهنمایی معلم رابطه بین پدیده های مختلف را کشف یا دانش جدید تولید میکنند.

در این روش معلم مستقیما موضوع های درسی را به دانش آموزان آموزش نمی‌دهد بلکه موقعیتی فراهم می‌سازد که آنها خود به کشف بپردازند‌ ،یا همان موقعیتی است که دانش آموزان تشویق می‌شوند تا با محیط خود به تعامل بپردازند.

به طور کلی مدافع اصلی این روش شخصی به نام برونر است.

طبق نظریه برونر فرایند کسب معرفت مهم است ،نه یادسپاری نتایج علمی.

به نظر برونر کسب معرفت یک فرایند است نه یک فرآورده از این رو معلم نباید اصول و قواعدی که دانش آموزان باید یاد بگیرند مستقیما به آنها یاد دهد بلکه باید شرایطی فراهم شود تا دانش آموز به کشف و تولید بپردازد.

وی در مبانی نظری خود بیشتر به مطالعه فرایند یادگیری توجه داد تا خود یادگیری. معتقد است که یک نظریه آموزشی باید جوابگوی این سوال باشد که چگونه میتوان بیشتر و بهتر آموخت نه اینکه تنها به توصیف و تشریح پرداخت.

از جمله عواملی که در آموزش و تدریس مورد توجه برونر قرار گرفت انگیزه درونی بود.

از نظر برونر چهار انگیزه درونی بر تدریس و آموزش تاثیر گذار است.

اولــــــــــــی:میل به یادگیری

دومـــــــــــی:علاقه ذاتی همکاری با دیگران

سومــــــــــی: کنجکاوی و میل به رفع ابهام

چهارمـــــــــی:قابلیت داشتن و توانمند شدن

شخص دیگری که به روش اکتشافی توجه نشان داد بیگ بود.

در تحلیل خود به سه سطح متمایز یادگیری اشاره کرد

۱.آموزش برای حفظ کردن

سطحی از آموزش که کارش سپردن اطلاعات به ذهن است

۲.آموزش برای درک و فهم

آموزش براساس درک روابط است.

۳.یادگیری برای بازاندیشی

از دانش آموزان خواسته میشود در حل مسائل مطرح شده از طرف معلمان فعالانه شرکت کنند

وی برای رسیدن به بصیرت روش های زیر را بکار می‌گرفت.

ـموضوع را عوض میکرد

ـیافته های قبلی را زیر سوال میبرد

ـبه دانش آموزان اجازه اشتباه میداد

روش اکتشافی هم مثل تمامی روش ها مراحلی دارد

مثل:

۱.طراحی یک موقعیت مشکل آفرین

۲. اراعه موقعیت معما بر انگیز

۳.تحلیل اطلاعات و تفسیر آن

۴.باز اندیشی و تحلیل فرایند

از محاسن این روش میتوان به:

موضوع را قابل فهم تر میکند ، فراموشی را به حداقل می‌رساند ، رشد سطحی را تسهیل مینماید ، بهترین و کامل ترین راه برای رشد شهود است و.....

معایبی نیز دار مثل:

از نظر اسکینر راه حل مسائل تعلیم و تربیت نیست ، برای دانش آموزان امکان پذیر نیست که شخصا به کشف بپردازند‌ ، بهای آن برای دانش آموزان خطرناک است ،و.....