روش مطالعه pqrst
PQRST مخفف عبارات Preview (مرور)، Question (سوال)، Read (خواندن)، Summarize (خلاصه کردن) و Test (تست) است.
در این روش هدف از «مرور»، تعیین موضوع کلی متن و هدف از «سوال»، قاعده مند کرد سوالات اصلی در مورد متن است. بخش «خواندن» به مطالعه ی دقیق متن و فکر کردن به سوالات اشاره دارد و در مرحله ی «خلاصه کردن» باید اطلاعات اصلی متن خلاصه نویسی شود. آخرین مرحله یعنی «تست» نیز به معنای شرکت در آزمون های آزمایشی و خودآزمایی است.
در این روش از مطالعه، فرآیندی شکل می گیرد که باعث می شود دانش آموزان مطالب را آسان تر به خاطر بسپارند، چراکه روند درک مطلب به طور مکرر اتفاق می افتد. از این تکنیک می توان برای حل مشکلات دانش آموزان در درک متن استفاده کرد تا به درک عمیقی از مطالب درسی برسند.
روش مطالعه PQRST به چه دانش آموزانی کمک می کند؟
بسیار پیش می آید که دانش آموزان پس از مطالعه ی دروس چالش برانگیزی مانند زیست شناسی یا تاریخ که باید مطالب زیادی را به حافظه بسپارند، با اعتماد به نفس سر جلسه ی آزمون حاضر می شوند، اما در نهایت می گویند:
«نمی دانم چرا آزمون را بد دادم. من که درس را خوانده بودم و همه چیز را بلد بودم!»
این دانش آموزان که با اعتماد به نفس وارد جلسه ی آزمون می شوند، اما در جریان آزمون عملکرد ضعیفی دارند، اغلب پس از دریافت مشاوره ی تحصیلی متوجه می شوند که مطالب را آنطور که تصور می کردند، درک نکرده اند و به خاطر نمی آورند.
چرا اینطور است؟ زیرا برای اکثر دانش آموزان، خواندن متن و بازخوانی یادداشت هایی که از آن برداشته اند، پایان مطالعه است. وقتی دانش آموزان در مواجهه با این یادداشت ها مطالب را به خاطر می آورند، احساس موفقیت می کنند. اما مشکل اینجاست که تشخیص مطالب با به یاد آوردن آنها یکی نیست. شاید دانش آموز در سال های تحصیلی پایین تر با همین خواندن و یادداشت برداری به نتیجه ی مطلوب می رسیده است، اما وقتی مطالب سخت تر می شوند، باید استراتژی های مطالعه را تغییر بدهیم.
مطالعه موثر به چه معناست؟
دانش آموزان باید بدانند که مطالعه ی موثر فقط به معنای خواندن متن و بازخوانی آن نیست. بهتر است هنگام مطالعه موارد زیر را به کار بگیرید:
به جای به خاطر سپردن حقایق جزئی، مفهوم کلی مطلب را درک کنید.
آنچه از قبل می دانید را در مورد آنچه در حال یادگیری آن هستید، به کار ببرید.
بخش هایی از درس که شما را گیج می کنند، تشخیص بدهید و روش حل مشکل را با کمک معلم یا مشاور بیابید.
و مهم تر از همه، به طور مکرر و به روشی مشابه با نحوه ی آزمون گرفتن معلم، خودآزمایی داشته باشید. اگر برای شرکت در کنکور درس می خوانید، شرکت در آزمون های آزمایشی را فراموش نکنید.
توضیح مراحل روش مطالعه PQRST
روش مطالعه ی PQRST شامل پنج مرحله ی ساده ی زیر است:
مرور (Preview)
درک موضوع کلی هر درس یک چارچوب ارزشمند برای آنچه قرار است در آینده بیاموزید، ارائه می دهد. مقدمه را بخوانید و فصل را مرور کنید. سرفصل ها و معرفی هر بخش را بخوانید، شکل ها را بررسی کنید و خلاصه یا نتیجه گیری پایان هر فصل را مرور کنید.
سوال (Question)
پس از مرور کتاب درسی، یک دقیقه به هدف هر فصل توجه کنید. قرار است چه چیزی یاد بگیرید؟ هرچه مغز شما بیشتر برای موضوع مورد نظر آماده شود، مطالب برای شما در دسترس تر خواهد بود. سؤالات خود را بنویسید تا بعدا به راحتی به آنها مراجعه کنید.
خواندن (Read)
شاید به نظر عجیب برسد که بخش خواندن، مرحله ی سوم از فرآیند مطالعه ی PQRST است. اما باید بدانید دو مرحله ی قبل نیز بخش های مهمی برای به حداکثر رساندن زمان خواندن شما بودند. ولی در این مرحله باید آهسته بخوانید و هدف شما از خواندن باید جذب معنا و ارتباط دادن مطالب جدید با موضوعات و ایده های قبلی باشد.
همین طور که به خواندن ادامه می دهید، زیر مطالب مهم خط بکشید و از هایلایت استفاده کنید، اما زیاده روی نکنید. در مرحله ی سوم یا «خواندن» از یادداشت برداری خودداری کنید. در عوض، کل درس را بخوانید و به سوالاتی که در مرحله ی قبل مطرح کردید، مراجعه کنید.
خلاصه کردن (Summarize)
در این مرحله وقت آن رسیده است که در مورد مفاهیم اصلی درس فکر کنید. در صورت امکان، آنچه که آموخته اید را با صدای بلند برای خود تکرار کنید زیرا بازگو کردن درس مزایای ثابت شده ای برای حافظه دارد. همچنین زمان جمع بندی و یادداشت برداری رسیده است. فرآیند جمع بندی و خلاصه نویسی می تواند شامل پاسخ دادن به سوالات، تهیه ی فهرستی از مفاهیم کلیدی و بازنویسی نکات اصلی با کلمات شخصی خودتان باشد. اگر نمی توانید مفاهیم کلیدی را به خاطر بیاورید، درس را دوباره مرور کنید. تنها پس از درک کامل مطلب، زمان رفتن به مرحله ی نهایی PQRST فرا می رسد.
تست (Test)
اکنون زمان آن رسیده است که بفهمید واقعا چه آموخته اید. هر یادداشتی را مرور کنید، خلاصه های فصل را دوباره بخوانید و در نظر بگیرید که چگونه همه ی این مطالب با هم تطابق دارند. آیا می توانید تمام مفاهیم اصلی درس را به خاطر بسپارید؟ خودآزمایی می تواند شامل استفاده از چندین روش مختلف باشد، می توانید با استفاده از کتاب های کمک آموزشی تست های آموزشی و زماندار بزنید یا اگر در حال مطالعه برای شرکت در کنکور هستید، در آزمون های آزمایشی و رقابتی شرکت کنید.
نتیجه گیری
دانش آموزان هرچه به مقاطع بالاتر تحصیلی می روند، با حجم بیشتری از اطلاعات در کتاب های درسی مواجه می شوند و باید برای موفقیت در آزمون های پایان ترم یا آزمون هایی مانند کنکور، مطالب بسیار زیادی را به خاطر بسپارند.
هنگامی که دانش آموزان در مقاطع بالا از روش های ساده ای مانند مطالعه ی صرف برای حفظ کردن مطالب درسی استفاده می کنند، اغلب هنگام مواجهه با آزمون ها دچار دردسر می شوند و درحالی که تصور می کردند بر درس مسلط هستند، فراموشی یا سردرگمی گریبانشان را می گیرد.
اما روش های مطالعه ی پیشرفته ای مانند PQRST با ارائه ی فرآیندی تلفیقی از «مرور»، «سوال»، «خواندن»، «خلاصه کردن» و «خودآزمایی»، برای آن ابداع شده اند که دانش آموزان در طول فرآیند مطالعه، فعال و درگیر بمانند. بدین ترتیب دانش آموزان هم تجربه ی دلپذیرتری از روند درس خواندن خواهند داشت و هم نتاریج بهتری در آزمون ها کسب خواهند کرد.
اساتید و دانشجویان دانشگاه فرهنگیان خوزستان سایت حاضر را با هدف اشتراک دانش و تجربه در زمینه رشته های مختلف دانشگاه فرهنگیان راه اندازی نمودند. هدف آن است که دانشجویان ورودی هر سال این مرکز با همکاری با اساتید خود در دروس مختلف ، کتب علمی، فایل های تدریس، پروژه های علمی دانشجویی انجام شده، تجارب و خاطرات خود از آموزش دانش آموزان، محتواهای علمی و مفید، معرفی سایت های مورد نیاز حرفه معلمی و.... را با هدف کمک به آموزش و پرورش( سیاست گذارن/ معلمان / مدیران/ معاونین) و دانشگاه فرهنگیان( اساتید/ مدیران/ معاونین و دانشجو معلمان و مهارت آموزان ماده 28) به اشتراک بگذارند.