ارزشيابي از برنامه درسي" و داوري نسبت به مجموعه پيچيده تعامل هاي بين يک برنامه درسي با محيط اجراي آن است" اين نوع ارزشيابي برنامه درسي داراي الگوهاي متعددي است و معمولاً يک يا چند محور زير را در بر مي گيرد :

1- اهداف برنامه درسي
يکي از جنبه هاي ارزشيابي برنامه درسي، قضاوت درباره اهداف برنامه درسي است. اهداف يک برنامه بايد پاسخگوي نيازهاي فراگيران باشد. همچنين هدف ها بايد صريح و روشن بوده و براي شاگرداني در سطحي خاص و مرحله معيني از رشد ذهني، مناسب و قابل دسترس باشد، و دانش آموزان را به يادگيري هاي بعدي تشويق کنند. و در نهايت هدف هاي جزئي به تحقق اهداف کلي کمک کند.

2) ميزان دستيابي برنامه به اهداف از پيش تعيين شده
برخي از فعاليت هاي ارزشيابي برنامه درسي به دنبال بررسي ميزان تحقق اهداف برنامه درسي هستند. در اين نوع از ارزشيابي ها با استفاده از آزمون هاي پيشرفت تحصيلي، ميزان تحقق اهداف برنامه درسي سنجيده مي شود.

3) ارزشيابي نتايج برنامه درسي
نتايج برنامه درسي از اهداف از پيش تعيين شده منحصر نمي گردد. بلکه امکان دارد برنامه درسي نتايجي به بار آورد که از قبل، مد نظر برنامه ريزان نبوده است. در اين نوع ارزشيابي که به آن ارزشيابي هدف آزاد نيز مي گويند، همه نتايج احتمال برنامهدرسي مورد ارزشيابي قرار مي گيرد.

4) تناسب عناصر برنامه درسي
برنامه درسي يک مجموعه عناصري است که به منظور هدايت فعاليت هاي ياددهي – يادگيري طراحي شده است. اين عناصر بايد داراي ارتباطي منطقي و قابل دفاع باشند. قضاوت درباره تناسب عناصر برنامه درسي با يکديگر، يکي ديگر از جنبه هاي ارزشيابي برنامه درسي است.

5) هماهنگي برنامه درسي با ساير عناصر نظام آموزشي
عناصر نظام آموزشي چون معلم، فراگيران، تجهيزات، فضاي آموزشي و برنامه درسي بايد با هم هماهنگ باشند. برنامه درسي از جهت ميزان هماهنگي با عناصر ديگر نظام، مورد ارزشيابي قرار مي گيرد. نتايج اين نوع ارزشيابي ها مي تواند منحصر به تصميم گيري هايي درجهت هماهنگ کردن عناصر نظام آموزشي با هم شود.
قضاوت و داوري در رابطه با مطلوبيت اهداف، ميزان تحقق اهداف، نتايج برنامه درسي، تناسب عناصر برنامه درسي با هم و هماهنگي برنامه درسي با ساير عناصر نظام آموزشي، جنبه هايي از ارزشيابي برنامه درسي است.

ارزشيابي پيشرفت تحصيلي

هر فرآيند آموزشي نيازمند ارزشيابي از نتايج آموزشي است. اين نوع ارزشيابي را، ارزشيابي پيشرفت تحصيلي مي گويند. سيف (1378) در تعريف ارزشيابي پيشرفت تحصيلي آورده است" سنجش عملکرد ياد گيرندگان و مقايسه نتايج حاصل با هدف هاي آموزشي از پيش تعيين شده به منظور تصميم گيري در اين باره که چه ميزان فعاليت هاي آموزشي معلم وکوشش هاي يادگيري دانش آموزان به نتايج مطلوب انجاميده اند.

البته نتايج ارزشيابي پيشرفت تحصيلي مي تواند در ارزشيابي برنامه درسي به کار رود به عبارت ديگر يکي از ملاکهاي قضاوت درباره برنامه هاي درسي مي تواند پيشرفت تحصيلي دانش آموزان و يا ميزان دستيابي آن ها به اهداف برنامه درسي باشد.

انواع ارزشيابي هاي پيشرفت تحصيلي
ارزشيابي هاي پيشرفت تحصيلي از نظر زمان ارزشيابي و هدف آن؛ به سه نوع تقسيم مي شود :

1- ارزشيابي آغازين
هدف از اين نوع ارزشيابي که قبل از شروع تدريس صورت مي گيرد، آگاهي از ميزان تسلط فراگيران بر دانش ها و مهارت هاي پيش نياز درس جديد است. همچنين از اين طريق مي توان ميزان دانش ها، رفتارها و نگرش هاي درس جديد که فراگيران از قبل فراگرفته اند را مورد ارزشيابي قرار داد.

2- ارزشيابي تکويني
اين نوع ارزشيابي در طول دوره آموزش، انجام مي شود. يعني معلم در طول تدريس و يا پايان هر جلسه درس به ارزشيابي از پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مي پردازد. هدف از ارزشيابي تکويني، کشف مشکلات يادگيري دانش آموزان است تا با اقدام به موقع معلم، نواقص يادگيري رفع گردد.

3- ارزشيابي پاياني
اين نوع ارزشيابي در پايان دوره آموزشي انجام مي شود. و هدف آن ارزشيابي از تمامي آموخته هاي دانش آموزان در طول يک دوره آموزشي است. به عبارت ديگر ميزان دستيابي دانش آموزان به هدف هاي برنامه درسي مورد سنجش قرار مي گيرد.