دانشجویان و اساتید دانشگاه فرهنگیان

https://www.roshdmag.ir/Roshdmag_content/media/image/2021/08/26460_orig.pdf

در سال 1343 شورای عالی آموزش و پرورش با شرکت چهار نفر از وزرا، نه نفر از اساتید دانشگاه ، چهار نفر از صاحب نظران،کارشناسان آموزش و پرورش و دو نفر از صاحب نظران برنامه و بودجه برای بررسی و تجدید نظر در نظام آموزش و پرورش تشکیل گردید و ساختار آموزش و پرورش کشورمان بدین صورت تصویب شد:آموزش ابتدایی پنج سال،راهنمایی سه سال و متوسطه چهار سال در سال 1390 موضوع تغییرات مجدداﱟﱟﱟ وارد بحث دست اندر کاران تعلیم تربیت شد و دو سند مهم " نقشه جامع علمی کشور " و "سند تحول راهبردی آموزش وپرورش" توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد و در این اسناد تغییر نظام آموزشی از وضع موجود به نظام آموزشی3-3-6 نیز مورد بحث و برسی قرار گرفت ونهایتا در جلسات بعدی و در جلسات شورای عالی آموزش وپرورش این بحث به تصویب نهایی رسید وجهت اجرا ابلاغ گردید. تعریف کلاسهای چند پایه: کلاسی را که با حضور دانش آموزان دو یا چند پایه تحصیلی وبا تدریس یک معلم در یک اتاق درس تشکیل و اداره می شود چند پایه می نامند. علل گسترش کلاسهای چند پایه در ایران: 1-مهاجرت روساییان به شهرها 2- بالا رفتن سن ازدواج وکنترل جمعیت 3-قوانین اداری 4-عدم رغبت تعدادی از خانواده های روستایی به ادامه ی تحصیل دختران5-استفاده از وجود کودکان در امور کشاورزی دامپروری 6-پراکندگی روستاها 7-عدم تامین نیروی انسانی مجرب در چنین روستاها و افزایش نرخ تکرار پایه 8-عدم امکان اعزام معلم زن به چنین مدارسی محدویت کلاسهای چند پایه: محدویت کلاسهای چند پایه به دو بخش آموزشی وغیر آموزشی تقسیم می شود که عبارتند :الف:موانع آموزشی ب:موانع غیر آموزشی موانع آموزشی: 1-کمبود وقت 2-فقدان تجهیزات آموزشی 3-حذف یا کم رنگ نمودن تعدادی از دروس مانند ورزش وهنر 4-کمبود اطلاعات وتجارب معلمان کلاسهای چند پایه 5- از بین رفتن انگیزه ی دانش آموزان به علت وجود مدرسه راهنمایی 6-ضعف بنیه ی علمی دانش آموزان 7-دو زبانه بودن دانش آموزان ب: محدویت های غیر آموزشی کلاسهای چند پایه: 1-عدم رسیدگی ومشارکت اولیای دانش آموزان در امر تحصیل فرزندان خود 2-فقر مالی اولیا 3-سنگینی حجم کار معلمان 4-بی ثباتی نیروی انسانی 5-سوء تغذیه 6-غیبت بیش از حد دانش آموزان 7-پایین بودن حق سرانه مدارس چند پایه 8-فضای نامناسب آموزشی 9-نبودن امکانات بهداشتی 10-غیبت معلمان به دلیل عدم بیتوته در روستا طرح،برنامه وروش اداره کلاسهای چند پایه:1-روش محوری 2-روش گروهی 3-روش مشترک محوری و گروهی روش محوری:در این روش برای هر پایه درس معینی پیش بینی می شود،به طریقی که حداکثر3 گروه از دانش آموزان با فاصله ی پیش بینی شده مستقیما با معلم کار می کنند و برای گروه های دیگر دروسی از قبیل:خوشنویسی،نقاشی،املا،انشا،تمرین،ریاضی،تمرین کلمات دارای ارزش املایی ،تمرین های خلاقیتی و ... که نیاز کمترین به نظارت مستقیم آموزگار دارد منظور می شود.بنابرین چون اساس کار معلم در هر ساعت با یک یا دو و احتمالا سه پایه می باشد و پایه های معینی در محور کار قرار می گیرند ،این طریقه را روش محوری می نامیم وبقیه پایه ها که با تعیین تکلیف،به انجام کارهای تمرینی مشغول می شوند ،گروه خوداموز یا گروه فرعی یا خود آموخت یا گروه فرعی نامیده می شود. شیوه ی گروهی :تدریس درس و موضوع واحد به کلیه پایه های موجود در کلاس، طی یک جلسه است. شیوه ی مشترک محوری وگروهی:در این شیوه بعضی از دروس به صورت محوری و بعضی به صورت گروهی تدریس می شود . لذا این روش روش را مشترک گروهی و محوری نامیده اند.0 شیوه ی تدریس در کلاسهای چند پایه:1-: روش سخنرانی 2-روش پرسش و پاسخ 3-روش همیاری 4- روش حل مسا له 5- روش آزمایشی 6-روش تدرس کاوشگری 7 روش تدریس مبتنی بر طرح سوال ارزشیابی در کلاسهای چند پایه: کتب ، محتوا،و شیوه ی ارزشیابی در کلاسهای چند پایه همانند کلاسهای عادی بوده و به صورت کیفی –توصیفی اجرا می گردد.و در ذیل چند نمونه ازابزارهای ازشیابی توصیفی معرفی می شوند که عبارتند از : پوشه ی کار:ابزاری است که مجموعه ی از نمونه آثار و فعالیت های مختلف دانش آموز ،در آن به شکل مدونی گرد آوری میشود که قابل ارزشیابی باشد. مواد پوشه کار عبارتند از :آثار هنری،تکاتیف نوشتنی،تمرینات املا،جمله نویسی،برگه های آزمون،گزارش دانش آموز از فعالیت کلاسی وخارج کلاس،تشویقها ومانند اینها برگ ثبت مشاهدات:برگ ثبت مشاهدت ابزاری است که از طریق آن برخی رفتارها و اعمال ویژه دانش آموز در آن ثبت میشود این رفتارها می تواند در زمینه درسی یا اجتماعی و مانند اینها باشد. چک لیست یا سیاهه رفتار:مجموعه ای از نشانه ها وشواهدی است که به یک انتظار آموزش یا انتظارات خاصی مربوط می شوند که بوسیله معلم براساس مشاهدات معمول خود در کلاس درس یا فضای دیگر به تشخیص خود جمع اوری و ثبت می شود. آزمونها:آزمونهای مداد کاغذی ،یکی از ابزارهای جمع آوری اطلاعات برای ارزشیابی از عملکرد تحصیلی دانش آموزان است که به صورت آزمون در خانه ،کتاب باز و عملکردی قابل اجرا است.در ارزیابی ازمونها تنها به باز خورد توصیفی اکتفا میشود و از دادن هر گونه رتبه یا نمره خودداری می شود. تکالیف درسی:یکی از ابزارهای مهم ارزشیابی توصیفی است که می توان به وسیله آن بخشی از عملکرد دانش آموز را سنجید .تکلیف در واقعفراهم کردن موقعیتهای مناسبی است که در آن دانش آموز به تقویت وبسط دانش ها و مهارتهای خود می پردازد که می تواند در کلاس درس ،مدرسه و یا در منزل باشد .این تکالیف از نظر تعداد دانش آموز در قالب عمومی ،گروهی و انفرادی و از نظر محتوا به صورت تمرینی ،آماده سازی و آمادگی ، بسطی ،امتدادی و خلاقیتی اجرا می گردد. گزارش پیشرفت تحصیلی:نوعی بازخورد پایانی است که هر سال دو بار به منظور بهبود عملکرد دانش آموز به دانش آموزان ووالدین داده می شود .قضاوتها و داوریها در این گزارش بر اساس مستندات و شواهد است.از نکات برجسته ی آن بیان دیدگاهها و توصیه های معلم ،دانش آموز و والدین به وجود می آورد. بازخورد:بازخورد نتیجه بررسی و داوری معلم از فعالیت های دانش آموز به منظور تعمیق بخشی و گسترش یادگیری در کلاس است .باز خورد با بیان ضعفها و قوتهای یادگیری و انتظارات آموزشی از دانش آموز ،موجب ارتقا مهارتها و دانش آنها میشود. از نکات برجسته باز خورد می توان به مستمر بودن آن با توجه به نیاز های یادگیری همچنین تنوع در منابع ،توصیه ها و تشویق ،اشاره کرد که موجب بهبود یادگیری – یاددهی خواهد شد. خود سنجی:خود سنجی،ارزشیابی فرد از عملکرد وفعالیت های یادگیری خود است.که همراه با احساس مسولیت نسبت به یادگیری و خود آگاهی و افزایش حس مراقبت از فرایند یادگیری است .نظارت و توصیه های معلم زمینه ی اجرای هرچه مطلوب آن را فراهم می آورد. همسال سنجی :همسال سنجی،ارزشیابی دانش آموز از عملکرد و فعالیت های یادگیردی همسالانش است.از ویژگیهای این نوع ارزشیابی می توان به ایجاد حس مسولیت نسبت به داوری دقیق وفعالیت فکری سازنده اشاره کرد. هشت اصل طلایی برای موفقیت بیشتر معلمان تلاشگر کلاسهای چندپایه: اصل اول:توجه به تفاوت های فردی :به عنوان معلم چند پایه شما درهمان ابتدا باید تلاش نمایید تا تفاوت ها وویژگی های رفتاری دانش آموزان را در یابید وبه این تفاوتها به عنوان یک فرصت یادگیری بهتر نگاه کنید. اصل دوم :شخصی سازی تدریس:با توجه به تفاوتهای دانش آموزان ،به تدریس خود جنبه شخصی دهید تا نسبت به پیش زمینه های مختلف و سبک های یادگیری گوناگون،نیازهای هر یک از دانش آموزانتان را پاسخگو باشیدفاین مطلب،شناساییهر چه سریعتر دانش آموزانی که در معرض خطر تکرار پایه هستند ویا دانش آموزانی که با توجه مضاعف موفق میشونددر مدرسه بمانند رادر بر می گیرد. اصل سوم:کلاس دلخواه بچه ها : شما باید کلاستان را کودک دوست و دلخواه بچه ها نمایید،به دانش آموزان پایه اولی وبا دانش آموزان جدید . تدریس شما باید پاسخگوی نیازهای پسران ودختران باشد ومشارکت دانش آموزان در کلاس را تقویت کند. اصل چهارم :ملی بیندیشید،محلی عمل کنید.سعی کنید برنامه درس ملی استاندارد را هم بافرهنگ وبافت محلی وهم با شرایط کلاس چند پایه خودتان وفق دهید.این کار مستلزم ریز کردن برنامه درسی به موضوعاتی است که می توانند در بین پایه ها تدریس شوند. اصل پنجم :خلاق باشید.در اجرا و برنامه درسی وفق داده شده ،شما باید تلاش کنید در مدریت کلاس چند پایه خلاق باشید .کل پایه ها،پایه های ترکیب شده،گروه های بزرگ وکوچک و حتی دو نفره و فضا برای کارهای انفرادی را سازماندهی کنید .لازمه این کارتوجه ویژه برای طرح درس روزانه برای دانش آموزان است ومشغول بودن ودرس خواندن آنان را به صورت مستقل از طریق یادگیری فعالیت محور است. اصل ششم :بهری گیری از از روش های درس پژوهی،چون شما اغلب در مناطق دور افتاده ودور دست تدریس می کنید،بهتر است از هر منبعی که پیرامون شما وجود دارد برای ارتقا مهارتهای حرفه ای خود نهایت استفاده را ببرید تا به کار شما کمک نماید . همچنین می توانید با کمک مدیر ،اولیا وسایر مدارسی که نسبتا به مدرسه شما نزدیک هستند،حلقه های علمی تشکیل داده و تجارب مفید ،و وسایل آموزشی وطرح درس ها و ... را به اشتراک بگذارید.همچنین می توانید با مدارس نزدیک درس پژوهی را تمرین کنید. اصل هفتم :بهره گیری از شرایط محلی ومنابع در دسترس، شما می توانید تلاش کنید تا در بهبود و تکثیر مواد یاد دهی و یادگیری مبتکر وخلاق باشید واز منابع موجود محلی استفاده کنید وآن ها را با بافت وفرهنگ محلی مرتبط کنید.شما می توانید تدریس را به شرایط محلی و منابع موجود نزدیک کنید .در گیر ساختن دانش آموزان پایه های بالاتر در طراحی کتاب کار اغلب در مناسب تر کردن برنامه درسی با فرهنگ محلی مفید است. اصل هشتم:شروع با زبان مادری برای رسیدن به زبان رسمی،شما می توانید از زبان مادری دانش آموزان به عنوان زبان آموزش استفاده کنید تا اطمینان حاصل کنید که دانش آموزان سواد اولیه را دارند،سپس در جایی که مناسب باشد به دانش آموزان کمک کنید تا مهارتهای خواندن ونوشتن در آن زبان را به زبان زسمی انتقال دهند.