مدیریت کلاس‌های چندپایه چالش‌های خاص خودش را دارد، اما تحقیقات نشان می‌دهد چند روش علمی می‌تواند به معلمان کمک کند یادگیری مؤثر و نظم کلاس را همزمان حفظ کنند:

1. گروه‌بندی انعطاف‌پذیر و یادگیری همیارانه
در این روش، معلم کلاس را به گروه‌های کوچک تقسیم می‌کند که بر اساس نیاز آموزشی و سطح یادگیری شکل گرفته‌اند. دانش‌آموزان بزرگ‌تر یا با تجربه‌تر می‌توانند نقش راهنمای همکلاسی را داشته باشند و به گروه‌های کوچک کمک کنند. این روش باعث می‌شود معلم بتواند روی هر گروه تمرکز بیشتری داشته باشد و فشار کاری کمتر شود، ضمن اینکه همه دانش‌آموزان فرصت یادگیری فعال پیدا می‌کنند.


2. تدریس متمایز (Differentiated Instruction)
در کلاس چندپایه، دانش‌آموزان در سطوح مختلف یادگیری قرار دارند. تدریس متمایز به معنای طراحی فعالیت‌ها و تمرین‌هایی است که سطح سختی متفاوت دارند و متناسب با توانایی هر پایه یا گروه هستند. این روش باعث می‌شود همه دانش‌آموزان در مسیر یادگیری مناسب خود قرار گیرند و از پیشرفت یکدیگر عقب نمانند. برای مثال، می‌توان یک تمرین ساده برای دانش‌آموزان پایه پایین و تمرین چالشی‌تر برای دانش‌آموزان پایه بالاتر طراحی کرد.


3. ایجاد قوانین و روال‌های واضح کلاس
وقتی دانش‌آموزان بدانند انتظار معلم چیست و چه روال‌هایی باید دنبال شود، نظم کلاس بهبود می‌یابد و نیاز به تذکر مکرر کاهش پیدا می‌کند. معلم می‌تواند قوانین رفتاری ساده و پایدار وضع کند و فعالیت‌ها را قابل پیش‌بینی طراحی کند، مثلاً هر روز کلاس با مرور کوتاه فعالیت دیروز یا یک تمرین تمرکز آغاز شود. این کار باعث می‌شود دانش‌آموزان سریع‌تر به تمرکز برگردند و یادگیری مؤثرتر شود.

منابع پیشنهادی

1. Bua & Martin (2020), Handling multi-grade teaching: educational implications for teachers’ competence


2. Parveen, Khalid & Rashid (2023), Experiences of multigrade teachers in classroom management


3. Lacre & Valle (2024), Classroom Management Practices and Academic Performance in Multigrade Classes