فواید

ارزیابی از طریق آزمون دارای فواید متعددی است که می‌تواند به بهبود فرایند یادگیری و تدریس کمک کند. در ادامه برخی از آن ها را بررسی می‌کنیم:

1) سنجش دانش و مهارت‌ها: آزمون‌ها به معلمان و دانش‌آموزان کمک می‌کنند تا میزان تسلط بر مطالب درسی و مهارت‌های مورد نیاز را بسنجند. این اطلاعات می‌تواند به شناسایی نقاط قوت و ضعف در یادگیری کمک کند.

2) تعیین پیشرفت: با استفاده از آزمون‌ها، می‌توان پیشرفت دانش‌آموزان را در طول زمان ارزیابی کرد. این امر به معلمان کمک می‌کند تا ببینند آیا دانش‌آموزان در حال پیشرفت هستند یا نیاز به توجه بیشتری دارند..

3) بازخورد سریع: آزمون‌ها می‌توانند به سرعت نتایج را ارائه دهند و به دانش‌آموزان و معلمان بازخورد فوری درباره عملکرد ارائه کنند. این بازخورد می‌تواند به یادگیرندگان کمک کند تا نقاط ضعف خود را شناسایی و بهبود بخشند.

4) تسهیل تصمیم‌گیری: نتایج آزمون‌ها می‌توانند به معلمان و مدیران آموزشی در تصمیم‌گیری‌های مربوط به برنامه‌ریزی درسی، گروه‌بندی دانش‌آموزان و نیازهای آموزشی کمک کنند.

5) ایجاد انگیزه: آزمون‌ها می‌توانند به عنوان یک ابزار انگیزشی عمل کنند. دانش‌آموزان ممکن است برای کسب نمرات بهتر و موفقیت در آزمون‌ها تلاش بیشتری کنند..

معایب یا محدودیت ها:

تنوع یادگیری: یادگیری افراد متفاوت است و برخی از دانش‌آموزان ممکن است در آزمون‌های کتبی عملکرد خوبی نداشته باشند، در حالی که در فعالیت‌های عملی یا پروژه‌های گروهی بهتر عمل می‌کنند. بنابراین، ارزیابی باید شامل روش‌های متنوعی باشد.

فهم عمیق: آزمون‌ها معمولاً بر روی حافظه و توانایی یادآوری اطلاعات تمرکز دارند و ممکن است نتوانند درک عمیق و تفکر انتقادی دانش‌آموزان را به خوبی ارزیابی کنند.

استرس و اضطراب: برخی از دانش‌آموزان ممکن است در شرایط آزمون دچار استرس و اضطراب شوند که این می‌تواند بر عملکرد آن‌ها تأثیر منفی بگذارد و نتایج واقعی یادگیری را منعکس نکند.

ارزیابی مهارت‌های اجتماعی و عاطفی: آزمون‌ها معمولاً نمی‌توانند مهارت‌های اجتماعی، عاطفی و همکاری را ارزیابی کنند که برای موفقیت در زندگی و کار بسیار مهم هستند.

بازخورد مستمر: ارزیابی از طریق آزمون معمولاً در یک زمان خاص انجام می‌شود و ممکن است نتواند بازخورد مستمری را ارائه دهد که به یادگیری و بهبود کمک کند.

انواع آزمون ها 1) کتبی 2)شفاهی

آزمون کتبی

آزمون کتبی یکی از روش های ارزیابی دانش و مهارت افراد است که در آن پرسش ها به صورت مکتوب به دانش آموز ارائه می‌شود و پاسخ ها نیز به صورت نوشتاری توسط دانش آموز ثبت می‌شود که خود به دو شاخه سوالات تشریحی و سوالات عینی یا بسته پاسخ تقسیم بندی می‌شود :

سوالات تشریحی:سوالات تشریحی، نوعی از سوالات در آزمون‌های کتبی هستند که از داوطلبان می‌خواهند تا به صورت کامل و جامع به پرسش‌ها پاسخ دهند. در این نوع سوالات، دانشجو باید پاسخ خود را به‌طور تحلیلی و با استفاده از دانش و استدلال خود بنویسد. سوالات تشریحی به دو نوع کلی تقسیم می‌شوند: 1)سوالات کوتاه پاسخ: از دانش آموز انتظار داریم پاسخ مختصر اما دقیق بدهد، این سوالات معمولا بر یک نکته خاص متمرکز اند. . 2)سوالات بلند پاسخ: این سوالات نیاز به توضیحات مفصل، تحلیل عمیق و گاها ارائه مثال ها دارد. این سوالات معمولا برای سنجش مهارت های تحلیلی و توانایی های تفکر انتقادی طراحی می‌شوند.

سوالات عینی یا بسته پاسخ: سوالات عینی یا بسته پاسخ نوعی آزمون هستند که پاسخ های آن ها از پیش تعیین شده و ثابت است. در این آزمون ها معمولا از گزینه های مختلف برای انتخاب صحیح استفاده می‌شود. برخی ویژگی های این آزمون به شرح زیر است:

پاسخ های مشخص: در این نوع آزمون ها، پاسخ ها محدود به گزینه های مشخصی هستند و نیازی به نوشتن پاسخ های آزاد از سوی داوطلب نیست.

سوالات درست یا غلط: در این نوع سوالات یک جمله به داوطلب داده می‌شود و او باید تعیین کند که آیا جمله صحیح است یا غلط.

سوالات تطابقی:در این نوع سوالات دو ستون اطالاعات به داوطلب داده می‌شود که او باید موارد ستون اول را با ستون دوم تطبیق دهد.

سوالات تکمیل کردنی: درسوالات تکمیل کردنی، بخشی از یک جمله یا عبارت حذف می‌شود و داوطلب باید کلمه یا عبارت مناسب را برای تکمیل آن وارد کند.

جمع بندی: هر یک از این نوع سوالات در سنجش جنبه‌های مختلف دانش و درک افراد کاربرد دارند. انتخاب نوع سوال بستگی به هدف آزمون و نوع اطلاعاتی دارد که می‌خواهید ارزیابی کنید. سوالات چند گزینه‌ای و درست/غلط بیشتر برای ارزیابی دانش سطحی و یادآوری اطلاعات هستند، در حالی که سوالات تطابقی و تکمیل‌کردنی برای ارزیابی درک مفاهیم و یادآوری دقیق‌تر به کار می‌روند.

آزمون شفاهی

پرسش و پاسخ بین معلم و دانش آموز به صورت شفاهی انجام می‌گیرد، این نوع آزمون درحقیقت نوعی مصاحبه است. شاگرد رویاروی معلم قرار میگیرد و به سوالات پاسخ می‌دهد که در ادامه به مزایا و معایب آن می‌پردازیم

مزایا

1) این روش ارزشیابی می‌تواند ارزش تشخیصی قوی داشته باشد. به این معنی که با استفاده از پرسش های مناسب و با توجه به نوع پاسخ ها و طرز پاسخگویی آن ها می‌توان به علت بسیاری از اشتباهات آن ها پی برد.

2) این نوع ارزشیابی می‌تواند بازخورد فوری داشته باشد و درنتیجه به تشویق، تقویت انگیزش و یادگیری شاگرد کمک کند.

3) به يارى اين نوع ارزشيابى مى‌توان مهارت‌هاى شاگردان را در رويارويى با واقعيت‌ها به دقت سنجيد.

4) اين نوع ارزشيابى براى تقويت قدرت بيان و استدلال شاگردان و اظهارنظر در حضور جمع و معلم بسيار مفيد است.

5) براى شاگردان دوره آمادگى و سال‌هاى اول دبستان که هنوز قدرت پاسخ‌گويى کتبى را ندارند، روش مناسبى است.

معایب یا محدودیت ها:

1_شاگردان ممکن است به علت نقص بيان از گفتن آنچه مى‌دانند واهمه داشته باشند. بسيار اتفاق افتاده است که شاگردى اگر چه پاسخ درست پرسشى را مى‌داند، تحت‌تأثير محيط آموزشي، خود را مى‌بازد و به جاى پاسخ درست، کلمات مبهمى به زبان مى‌آورد يا سکوت اختيار مى‌کند.

2_ارزشيابى شفاهى مستلزم صرف وقت بسيار و در نتيجه خسته‌کننده است. خستگى بتدريج از دقت آزمايش‌کننده مى‌کاهد. چون اغلب پاسخ‌ها يادداشت نمى‌شوند، به صحت نمره آزمايش‌کننده چندان نمى‌توان اطمينان داشت.

3_ مشاهده و ثبت همه پاسخ‌ها در حين پاسخ دادن بسيار دشوار است. بى‌دقتى و نظر آزمايش‌کننده ممکن است وارد جريان ارزشيابى شود و در نتيجه، ممکن است به دو پاسخ مساوى نمره متفاوتى داده شود.

4_شاگردان ممکن است به علت نقص بيان از گفتن آنچه مى‌دانند واهمه داشته باشند. بسيار اتفاق افتاده است که شاگردى اگر چه پاسخ درست پرسشى را مى‌داند، تحت‌تأثير محيط آموزشي، خود را مى‌بازد و به جاى پاسخ درست، کلمات مبهمى به زبان مى‌آورد يا سکوت اختيار مى‌کند.