نقد و بررسی آیین نامه اجرایی مدارس
در اینجا به بررسی و نقد آیین نامه اجرایی مدارس می پردازیم.
نارسایی هایی قوانین آموزش و پرورش ایران و راهکار های کاهش آن
نارساییهای نظام آموزش و پرورش در ایران یکی از چالشهای مهمی است که به دلایل مختلفی مانند قدیمی بودن سیستم، کمبود منابع مالی، و عدم تطابق با نیازهای جامعه و بازار کار ایجاد شده است. در ادامه برخی از این نارساییها و راهکارهای کاهش آن را بررسی میکنیم:
نارساییهای اصلی در نظام آموزش و پرورش ایران
1. محتوای آموزشی غیرپویا و غیرکاربردی
بسیاری از کتابهای درسی با تحولات علمی، فناوری، و نیازهای روز جامعه همخوانی ندارند. این موضوع موجب میشود دانشآموزان مهارتهای لازم برای زندگی و کار را کسب نکنند.
2. تأکید بر حافظهمحوری بهجای تفکر خلاق
شیوه تدریس در مدارس اغلب مبتنی بر حفظ مطالب است، درحالیکه مهارتهایی مانند تفکر انتقادی، خلاقیت، و حل مسئله به حاشیه رانده شدهاند.
3. کمبود نیروی انسانی متخصص و انگیزهمند
حقوق و مزایای ناکافی برای معلمان و کمبود آموزشهای حرفهای باعث میشود بسیاری از معلمان انگیزه کافی نداشته باشند یا نتوانند با روشهای نوین آموزشی همراه شوند.
4. نابرابری آموزشی
اختلاف کیفیت آموزشی بین مناطق شهری و روستایی، و نیز دسترسی نابرابر به امکانات آموزشی از مشکلات جدی است.
5. زیرساختهای ناکافی و سنتی
بسیاری از مدارس به امکانات دیجیتال و فناوریهای آموزشی پیشرفته مجهز نیستند و محیطهای یادگیری همچنان سنتی هستند.
6. عدم توجه به نیازهای روانی و اجتماعی دانشآموزان
مشاورههای روانشناسی و اجتماعی کافی برای کمک به دانشآموزان در مواجهه با مشکلات زندگی ارائه نمیشود.
راهکارهای کاهش نارساییها
1. بهروز کردن محتوای آموزشی
بازنگری در کتب درسی و تطبیق آن با نیازهای جامعه و بازار کار، و افزودن موضوعاتی مانند سواد دیجیتال، مهارتهای زندگی، و آموزش کارآفرینی.
2. حرکت به سوی آموزش خلاقانه
طراحی روشهای آموزشی مبتنی بر پروژه، یادگیری تعاملی، و حل مسئله به جای تکیه صرف بر حفظیات.
3. تقویت آموزش معلمان
برگزاری دورههای آموزشی پیشرفته برای معلمان و افزایش حقوق و مزایای آنان برای انگیزهبخشی و ارتقای کیفیت تدریس.
4. سرمایهگذاری در زیرساختها
تجهیز مدارس به فناوریهای روز مانند رایانه، اینترنت، و ابزارهای یادگیری دیجیتال و بهبود فضاهای فیزیکی مدارس.
5. کاهش نابرابریهای آموزشی
تخصیص منابع بیشتر به مناطق محروم و روستایی و ارائه آموزش رایگان و با کیفیت به همه اقشار جامعه.
6. توسعه خدمات روانشناسی و مشاوره
حضور مشاوران حرفهای در مدارس برای حمایت از دانشآموزان و تقویت ارتباط مدرسه با خانوادهها.
7. گسترش همکاری با نهادهای علمی و بخش خصوصی
ایجاد مشارکت میان مدارس، دانشگاهها، و شرکتهای خصوصی برای ارتقای آموزش و یادگیری مهارتهای کاربردی.
8. استفاده از دادهمحوری در تصمیمگیریها
بهرهگیری از آمار و تحلیل دادهها برای شناسایی مشکلات و تدوین سیاستهای بهینه در نظام آموزش و پرورش.
نتیجهگیری
بهبود نظام آموزش و پرورش نیازمند یک برنامهریزی جامع و بلندمدت است که در آن همه جوانب، از جمله محتوای درسی، روش تدریس، و مدیریت منابع انسانی و مالی، مورد توجه قرار گیرد. اجرای راهکارهای فوق میتواند گام مؤثری در کاهش نارساییها و ایجاد یک نظام آموزشی کارآمد باشد.
نویسنده:پیمان مهتابی
رشته آموزش ابتدایی گروه ۲۱ فرهنگیان امام صادق(ع) بهبهان
آموزش ضمن خدمت معلمان چیست؟
آموزش ضمن خدمت معلمان به مجموعهای از برنامهها و دورههای آموزشی اطلاق میشود که به منظور بهروزرسانی و ارتقاء مهارتها و دانش معلمان در حین فعالیت شغلی آنها ارائه میشود. هدف اصلی این آموزشها بهبود کیفیت تدریس، افزایش کارآیی معلمان و تأمین نیازهای آموزشی آنان است.
این آموزشها میتواند شامل موارد زیر باشد:
کارگاهها و سمینارها: جلسات آموزشی کوتاهمدت که به صورت حضوری یا آنلاین برگزار میشوند.
دورههای آموزشی: کلاسها و دورههای بلندمدتتر که به صورت مستمر و منظم برگزار میشوند.
آموزشهای آنلاین: دورهها و مواد آموزشی که به صورت الکترونیکی و از طریق اینترنت قابل دسترسی هستند.
کارآموزی و مربیگری: برنامههایی که معلمان تازهکار را با محیط کار آشنا کرده و تحت نظر معلمان مجربتر آموزش میدهند.
نشستها و جلسات داخلی: جلسات منظم که در آنها به مسائل و موضوعات جدید و مرتبط با تدریس پرداخته میشود.
این نوع آموزشها به معلمان کمک میکند تا با تغییرات جدید در حوزه آموزشی آشنا شوند و مهارتهای لازم برای تدریس بهتر را کسب کنند. همچنین، به آنها این امکان را میدهد تا روشهای جدید تدریس را یاد بگیرند و به دانشآموزان خود کمک بهتری ارائه دهند.
نویسنده : علیرضا عتیق (گروه 21)
تاریخ: 25 اذر 1403
اسناد و قوانین آموزش و پروش
اهمیت آموزش ضمن خدمت در سازمان ها
سینا معبودی باویل علیائی درس اسناد و قوانین آموزش و پرورش گروه 21
آموزش افراد در زمینه شغل و حرفه ای که در آن فعالیت می نمایند از روزگاران کهن مورد نظر همه انسانها بوده است. هر فردی که در کره خاکی در حال زیستن است نیازمند یادگیری مسائلی است که پیرامون او قرار دارد .
مقدمه :
آموزش افراد در زمینه شغل و حرفه ای که در آن فعالیت می نمایند از روزگاران کهن مورد نظر همه انسانها بوده است. هر فردی که در کره خاکی در حال زیستن است نیازمند یادگیری مسائلی است که پیرامون او قرار دارد . آموزش چگونه زیستن , برخورد اجتماعی و سایر موارد .
در گذشته , آموزش ابتدا در خانواده ها و توسط مادر و پدر صورت می پذیرفت رفته رفته با گسترش یکجا نشینی و تشکیل اجتماعات کوچک روستائی آموزش بیشتر در معابد انجام می شد و بعدها مکتب خانه ها نیز به مکانهای آموزشی اضافه شدند. با گذشت زمان و گسترش اجتماعات بشری انسانها برای آموزش و پرورش فرزندان خود اقدام به تاسیس مدرسه نمودند. در واقع در این دوران یک نظام آموزشی نیز تدوین و طراحی گردید که بر اساس آن مدارس فعالیتهای خود را در جهت آموزش و پرورش انسانها آغاز نمودند. انسانها پس از اینکه شکل و نظام خاصی را به نظام آموزشی کشورهای خود دادند. یعنی ابتدائی راهنمائی , متوسطه و آموزش عالی , به یکی دیگر از نیازهای آموزشی نیز پی بردند. این نیاز آموزشی پس از وارد شدن فرد به بازار کار نمایان شد. یعنی فرد پس از طی دوره های ابتدائی , راهنمائی , متوسطه و آموزش عالی وقتی به شغل و یا کاری مشغول می شد. یکسری نواقصی از نوع تخصصی در خود احساس می نمود که باید برای رفع آن نواقص تلاش می کرد. هر فردی برای رفع این نواقص به انجام کارها و یا آزمایشهایی می پرداخت که ممکن بود یک زمان طولانی با هزینه زیاد صرف این موضوع شود. به همین منظور در این خصوص سازمانها به پیش بینی این موضوع پرداخته و در جهت رفع این نواقص برآمدند و با طرح آموزش ضمن خدمت تا حدود بسیار زیادی به هدف خود رسیدند. در این مقاله بطور کامل در خصوص آموزش ضمن خدمت در سازمانها پرداخته خواهد شد.
آموزش :
کلمه (training) را در فارسی به معنای پرورش , تربیت , ورزش و مشق , کارآموزی و کلمه (train) را به معنای تربیت کردن , ورزش دادن , مشق دادن , تعلیم دادن و همچنین با مشق و تمرین عادت کردن , ترجمه کرده اند اما در انگلیسی کلمه (training) را عمل شخص مربی (trainer) روی کارآموز (trainee) و همچنین مراحل و یا تجربه آموزش دیدن را می نامند. نا گفته نماند که در زبان انگلیسی کلمه (train) به معنی یک سلسله از چیزهای منظم و متوالی است قطار و غیره که این معنی هم در رابطه با آموزش مهم و قابل توجه است.
آموزش کارکنان را بطور کلی می توان چنین تعریف کرد: کمک و مساعدت به فرد به منظور موثر و مفید ساختن او در انجام وظایف جاری و آتی . این عمل با توجه به احتیاجات و از طریق ایجاد و پرورش عادات فکری , نحوه عمل , طرز تلقی و مهارتهای مطلوب در کارمند و دادن اطلاعات و معلومات مورد نظر به او انجام می گیرد.
آموزش چیست؟
هر نوع اقدامی موجب تغییر در رفتار می شود.
تغییر رفتار بر پایه شناخت و انگیزه صورت می گیرد.
آموزش بوسیله تعامل صورت می گیرد.
این تعامل بین شاگرد و معلم صورت می گیرد . این تعامل حاصلش یادگیری است.
تئوری یا نظریه های مختلف آموزشی
در زمینه اموزش و تعلیم افراد برای انجام کار و حرفه ای خاص سه نظریه اصلی وجود دارد:
1) نظریه آزمایش و خطا :
این نظریه به نظریه شنا کن و یا غرق شو مشهور است.
اساس این نظریه آموزشی , دانش و تجربه از طریق انجام دادن کارها می باشد.
آموزش از طریق آزمایش و خطا با کندی و اتلاف وقت و صرف هزینه همراه خواهد بود که به مصلحت سازمان نمی باشد.
2) نظریه استاد شاگردی :
اساس این نظریه اندوختن تجربه و مهارت از طریق انجام دادن کار با کمک و راهنمائی یک استاد و متخصص می باشد.
تفاوت آن با نظریه آزمایش و خطا در این است که وجود نقش استاد راهنما در امر آموزش الزامی است.
3) نظریه علمی و منطقی :
اساس آموزش در این نظریه بر سه اصل استوار است:
1- برنامه آموزشی بر اساس نیازهای واقعی و دقیقا شناخته شده افراد که با توجه به خصوصیات شغل مود نظر تهیه و تنظیم می شود.
2- در اجرای آموزش از بهترین و مناسب ترین روشها و وسائل استفاده می گردد.
3- آموزش باید براساس یک طرح و برنامه از پیش تعیین شده به مرحله اجرا در آید.
شورای مصلحت نظام و تاثیر آن در تصویب اسناد و قوانین آموزش و پرورش
بسم الله الرحمن الرحیم
مجمع تشخیص مصلحت نظام از نهادهاي اصلی نظام جمهوري اسلامی ایران است که مهم ترین مسئولیتش، حل اختلاف میان مجلس شوراي اسلامی و شوراي نگهبان است.
تعداد اعضاي این مجمع 46 نفر ثابت و 1 نفر مهمان متناسب با موضوع جلسه است که اعضاي ثابت هر 5 سال یکبار و با حکم رهبر جمهوري اسلامی انتخاب می شوند.
نمونه ای از سیاست های کلی ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش کشور:
تحول در نظام آموزش و پرورش مبتنی بر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی در جهت رسیدن به حیات طیبه ( زندگی فردي و اجتماعی مطلوب اسلامی) و رشد و شکوفایی استعدادهاي فطري از جمله اهداف شورای مصلحت نظام میباشد.
همچنین شورای مصلحت نظام ارتقاء کیفی در حوزه هاي بینش، دانش، مهارت، تربیت و سلامت روحی و جسمی دانش آموزان با تأکید بر ریشه کن کردن بی سوادي و تربیت انسان هاي مؤمن، پرهیزکار، متخلق به اخلاق اسلامی، بلند همت، امیدوار، خیرخواه، بانشاط، حقیقت جو، آزادمنش، مسؤولیت پذیر، قانونگرا، عدالت خواه، خردورز، خلاق، وطن دوست، ظلم ستیز، جمع گرا، خودباور و ایثارگر را در زمره اهداف خود قرار میدهد.
در نتیجه ارتقاء جایگاه آموزش و پرورش به مهمترین نهاد تربیت نیروي انسانی و مولد سرمایه اجتماعی و عهده دار اجراي سیاست هاي مصوب و هدایت و نظارت بر آن (از مهد کودك و پیش دبستانی تا دانشگاه) به عنوان امر حاکمیتی با توسعه همکاري دستگاه ها.و.... از جمله موارد مدنظر این شورا میباشد.
راهکارهای بهبود و عملیاتی شدن سند تحول بنیادین بعد از ۱۴۰۴
برای اصلاح سند تحول بنیادین در جمهوری اسلامی ایران و تضمین قابلیت عملیاتی شدن آن، باید نکات زیر را مدنظر قرار داد:
۱. تحلیل وضعیت موجود
ارزیابی دقیق اجرا: بررسی میزان تحقق اهداف سند موجود و شناسایی ضعفها و چالشهای اجرایی.
شناخت ذینفعان: تعیین نقشها و نیازهای همه بازیگران شامل دولت، معلمان، دانشآموزان، والدین و نهادهای فرهنگی.
۲. رویکردهای اصولی در اصلاح سند
واقعگرایی: اهداف باید با توجه به منابع موجود (مالی، انسانی، فناوری) طراحی شوند.
انعطافپذیری: سند باید قابلیت تطبیق با تغییرات اجتماعی، اقتصادی و تکنولوژیک را داشته باشد.
محوریت عدالت آموزشی: کاهش شکافهای منطقهای، جنسیتی و طبقاتی در ارائه خدمات آموزشی.
تقویت ارزشهای بومی-اسلامی: توجه به هویت ملی و اسلامی در تمامی ابعاد تحول آموزشی.
۳. طراحی راهکارهای عملیاتی
شناسایی اولویتها: تعیین اقدامات فوری و اقدامات بلندمدت بر اساس نیازهای جامعه.
تأمین منابع پایدار: برنامهریزی برای تأمین مالی از بودجه دولتی، سرمایهگذاری خصوصی و مشارکت عمومی.
استفاده از فناوری: بهرهگیری از فناوریهای نوین برای آموزش هوشمند، یادگیری آنلاین و کاهش هزینهها.
مکانیزم نظارت و ارزیابی: ایجاد سامانهای برای رصد پیشرفت و ارائه گزارشهای دورهای.
۴. فرآیند اصلاح سند
مشارکت ذینفعان: برگزاری جلسات مشورتی با معلمان، دانشآموزان، خانوادهها و نخبگان آموزشی.
توجه به پژوهشهای علمی: استفاده از نتایج پژوهشهای داخلی و بینالمللی برای تقویت راهبردها.
آزمونپذیری سیاستها: ابتدا اجرای آزمایشی برخی طرحها در مناطق محدود و سپس تعمیم به کل کشور.
۵. بسترهای کلیدی برای اجرا
آموزش معلمان: توانمندسازی معلمان بهعنوان مجریان اصلی سند تحول.
تقویت زیرساختها: بهبود وضعیت مدارس، تجهیزات آموزشی و شرایط محیطی.
ایجاد انگیزه: طراحی سیستمهای تشویقی برای معلمان، مدیران و دانشآموزان.
نمونههایی از راهکارهای پیشنهادی
برنامهریزی منطقهای: طراحی برنامههای متناسب با ویژگیهای بومی هر منطقه.
تقویت ارتباط صنعت و آموزش: ادغام مهارتهای شغلی در برنامههای درسی.
تمرکز بر مهارتهای زندگی: توسعه تواناییهای ارتباطی، حل مسئله و تفکر انتقادی در دانشآموزان.
اجرای این اصلاحات نیازمند همکاری همهجانبه نهادهای مرتبط و تأمین منابع کافی است تا سند بتواند به اهداف تحولآفرین خود دست یابد.
اساتید و دانشجویان دانشگاه فرهنگیان خوزستان سایت حاضر را با هدف اشتراک دانش و تجربه در زمینه رشته های مختلف دانشگاه فرهنگیان راه اندازی نمودند. هدف آن است که دانشجویان ورودی هر سال این مرکز با همکاری با اساتید خود در دروس مختلف ، کتب علمی، فایل های تدریس، پروژه های علمی دانشجویی انجام شده، تجارب و خاطرات خود از آموزش دانش آموزان، محتواهای علمی و مفید، معرفی سایت های مورد نیاز حرفه معلمی و.... را با هدف کمک به آموزش و پرورش( سیاست گذارن/ معلمان / مدیران/ معاونین) و دانشگاه فرهنگیان( اساتید/ مدیران/ معاونین و دانشجو معلمان و مهارت آموزان ماده 28) به اشتراک بگذارند.